Project Beschrijving
Het Fraterhof
Aan de Gasthuisring in Tilburg krijgt het historische Fraterhuis een nieuwe toekomst. In opdracht van Maas-Jacobs werken we aan een bijzondere herontwikkeling waarin de transformatie van bestaande gebouwen en de toevoeging van nieuwe woningen samenkomen. Het voormalige Fraterhuis wordt getransformeerd tot appartementen. In de achterliggende tuin voegen we negen grondgebonden woningen toe en aan de Gasthuisring wordt de bestaande straatwand aangevuld met drie herenhuizen. Ook het karakteristieke sigarenhuisje krijgt een nieuwe woonfunctie. De historische bebouwing en de groene Fratertuin vormen samen de basis voor een woonomgeving waarin erfgoed, architectuur en landschap met elkaar worden verbonden.
Stedenbouwkundig concept
Het stedenbouwkundig concept is opgebouwd rondom het bestaande Fraterhuis en de achterliggende Fratertuin. De historische bebouwing vormt het herkenbare gezicht aan de straat, terwijl de tuin een groene en beschutte binnenwereld biedt midden in de stad. De nieuwe bebouwing sluit aan op deze twee verschillende woonmilieus. Aan de Gasthuisring wordt de bestaande straatwand aangevuld met drie herenhuizen die zich voegen naar de schaal en het ritme van de omliggende bebouwing. In de Fratertuin vormen negen geschakelde woningen een nieuw woonmilieu dat zich richt op de collectieve groene ruimte. De bestaande gebouwen en nieuwe woningen worden met elkaar verbonden door een samenhangende inrichting van tuinen, hoven en wandelroutes. De collectieve tuin vormt het groene hart van het plan, waarbij zorgvuldig wordt omgegaan met de overgang tussen privé en collectief.
Fraterhuis
Het bestaande Fraterhuis vormt het historische middelpunt van de ontwikkeling. Het gebouw uit de wederopbouwperiode kenmerkt zich door een heldere architectonische structuur, karakteristieke baksteengevels en bijzondere binnenruimtes. Bij de transformatie naar appartementen staat behoud van de kwaliteiten van het gemeentelijk monument centraal. Om het gebouw geschikt te maken voor zijn nieuwe woonfunctie zijn verschillende gerichte ingrepen nodig. De bestaande gevelstructuur blijft herkenbaar, terwijl nieuwe gevelopeningen en kozijnen zorgvuldig worden ingepast. Bijzondere oorspronkelijke houten kozijnen worden behouden en hersteld. Op andere plekken worden kozijnen vervangen en nieuwe schuifpuien toegevoegd om de woningen te verbinden met hun buitenruimtes.
De nieuwe balkons zijn afgestemd op de verschillende gevels. In de bestaande loggia’s worden balkons geïntegreerd, terwijl op andere plekken nieuwe buitenruimtes aansluiten op de oorspronkelijke gebouwstructuur. De bronzen afwerking en verfijnde metalen hekwerken geven deze toevoegingen een eigentijds karakter, zonder de samenhang van het bestaande gevelbeeld te verstoren.
Ook binnen vormt de oorspronkelijke architectuur het uitgangspunt. Karakteristieke gangen, trappenhuizen en bijzondere houten deuren blijven waar mogelijk behouden. Nieuwe liftvoorzieningen en een aangepaste woningindeling maken het gebouw geschikt voor hedendaags wonen, met behoud van de herkenbare ruimtelijke kwaliteiten.
De negen
In de bestaande Fratertuin ontwerpen we negen geschakelde grondgebonden woningen. De woningen vormen samen een herkenbaar bouwvolume van twee lagen met een kap. De westelijke kopwoning krijgt een plat dak en vormt daarmee een subtiele beëindiging van het bouwblok, passend bij de architectonische uitgangspunten van de Bossche School.
De woningen zijn gericht op de Fratertuin, waarbij de relatie tussen de individuele buitenruimtes en de collectieve tuin een belangrijk onderdeel vormt van het ontwerp. Zo ontstaat een beschutte woonomgeving waarin architectuur en landschap nauw met elkaar verbonden zijn.
Herenhuizen
Aan de Gasthuisring, tussen de bestaande panden op nummer 42 en 52, voegen we drie herenhuizen toe aan de straatwand. De woningen sluiten in korrelgrootte en rooilijn aan op de omliggende bebouwing en versterken daarmee de continuïteit van het bestaande straatbeeld. De drie woningen zijn ontworpen als één samenhangend architectonisch geheel. Een heldere ordening van de gevelopeningen zorgt voor rust en ritme in de gevel. Door verschillende metselwerkverbanden toe te passen ontstaat een subtiele vlakverdeling, waarmee de gevel wordt verfijnd zonder de samenhang te verliezen.
Aan de achterzijde wordt het bouwvolume op de verdiepingen plaatselijk teruggelegd. Deze ingreep zorgt voor een zorgvuldige aansluiting op het naastgelegen pand aan de Gasthuisring 42 en geeft tegelijkertijd meer ruimte en lucht aan de binnentuin. De woningen krijgen hun entree aan de Gasthuisring en hun privéterras aan de achterzijde. Daarmee verbinden ze het stedelijke karakter van de straat met de groene, collectieve woonomgeving van Fraterhof.
Sigarenhuisje
Het bestaande sigarenhuisje is een charmant bijgebouw uit vermoedelijk het einde van de negentiende eeuw. Oorspronkelijk gebruikt als opslagruimte, kenmerkt het zich door gemetselde gevels, houten kozijnen en een rood pannendak. Bij de transformatie naar een woning blijven de oorspronkelijke gevels en karakteristieke gevelopeningen zoveel mogelijk behouden. Aan de zuidzijde, waar het gebouw eerder is gewijzigd, voegen we een bescheiden aanbouw toe met een open glazen hoek. Hiermee wordt de woonkamer verbonden met het privéterras en de collectieve tuin. De bestaande entree en houten kapconstructie blijven behouden, waardoor het historische karakter ook in de nieuwe woonfunctie herkenbaar blijft.
Met Fraterhof krijgt een bijzondere plek in Tilburg een nieuwe betekenis. Door historische gebouwen zorgvuldig te transformeren en nieuwe woningen toe te voegen, ontstaat een samenhangende woonomgeving waarin oud en nieuw elkaar versterken. De groene Fratertuin verbindt de verschillende gebouwen en vormt het hart van een nieuwe, levendige woonplek midden in de stad.
Opdrachtgever:
Categorie:
Programma:
Oppervlakte:
Status:
Jaar:
Plaats:
In samenwerking met:
Maas-Jacobs
Wonen | Transformatie | Nieuwbouw | Stedelijke herstructurering
63 woningen
5.000 m² GO
In ontwikkeling
2024 – heden
Tilburg
Studio REDD
Opdrachtgever: Maas-Jacobs
Categorie: Wonen | Transformatie | Nieuwbouw | Stedelijke herstructurering
Programma: 61 woningen
Oppervlakte: 5.000 m² GO
Status: In ontwikkeling
Jaar: 2024 – heden
Plaats: Tilburg
In samenwerking met: Studio Redd

Situatietekening © Maas-Jacobs

Aanzicht vanuit het Groot binnenhof © Maas-Jacobs

Aanzicht vanuit Groot Binnenhof © Maas-Jacobs
